برای جایگزینی دو دندان کنار هم، همیشه به دو پایه ایمپلنت نیاز نیست. در بسیاری از موارد، برای هر دندان یک پایه و یک روکش در نظر گرفته میشود؛ اما در شرایط خاص، یک پایه نیز می‌تواند پروتز دوواحدی را نگه دارد. انتخاب روش مناسب به فضای موجود، وضعیت استخوان و لثه، محل دندان‌ها و فشار جویدن بستگی دارد.
در این مطلب از کلینیک اشکان مرادی، روش‌های ایمپلنت دو دندان کنار هم، مراحل درمان، مراقبت‌ها و عوامل مؤثر بر هزینه بررسی می‌شوند.
ایمپلنت دو دندان کنار هم چگونه انجام میشود؟
پایه ایمپلنت داخل استخوان فک قرار می‌گیرد و تکیه‌گاه روکش است. روکش، بخش قابل مشاهده‌ای است که جای دندان ازدست‌رفته را پر می‌کند. بنابراین، جایگزینی دو دندان لزوماً به معنی کاشت دو پایه نیست. دندانپزشک پس از بررسی محل دندانهای خالی و طراحی روکش نهایی، تعداد پایه‌های مناسب را مشخص می‌کند.
برای دو دندان کنار هم چند پایه لازم است؟
برای دو دندان مجاور، دو طرح اصلی وجود دارد. مناسب بودن هر طرح به شرایط دهان و فک بستگی دارد.
دو پایه با دو روکش
در این روش، در جای هر دندان ازدست‌رفته یک پایه قرار می‌گیرد. روکشها می‌توانند جداگانه ساخته شوند یا در صورت نیاز درمانی به یکدیگر متصل باشند. روکش‌های جداگانه معمولاً دسترسی ساده‌تری برای تمیز کردن فضای میان دو دندان فراهم می‌کنند.
برای قرار دادن دو پایه، باید فضای کافی میان آن‌ها و دندانهای مجاور وجود داشته باشد. فاصله و موقعیت پایهها، به‌ویژه در دندانهای جلو، بر شکل لثه میان روکشها اثر می‌گذارد. بازسازی ظاهر طبیعی لثه میان دو ایمپلنت مجاور گاهی دشوار است؛ این موضوع در مرور نظام‌مند منتشرشده در PMC نیز بررسی شده است.
یک پایه با پروتز دو واحدی
در این طرح، یک پایه از پروتزی پشتیبانی می‌کند که جای دو دندان را پر می‌کند. واحد دوم به واحد متصل به پایه وصل است و «بخش معلق» یا کانتی‌لیور نام دارد. این طرح برای همه مناسب نیست، اما در بعضی بیماران می‌تواند جایگزینی برای دو پایه مجزا باشد.
(PUBMED) درباره جایگزینی دو دندان مجاور در ناحیه لبخند، پروتز دوواحدی متکی بر یک پایه را در موارد منتخب گزینه‌ای قابل بررسی معرفی کرده است. انتخاب آن به وضعیت استخوان، طراحی پروتز و نحوه وارد شدن فشار هنگام جویدن بستگی دارد.
چه عواملی روش مناسب را تعیین می‌کنند؟
برای انتخاب تعداد پایهها، عوامل زیر بررسی می‌شوند:
- عرض و ارتفاع استخوان در محل دندانهای ازدست‌رفته
- فضای موجود میان ریشه دندانهای مجاور
- سلامت و شکل لثه
- جلو یا عقب بودن دندان‌ها
- نحوه تماس دندان‌ها و فشار هنگام جویدن
- وجود عادت‌هایی مانند دندان‌قروچه
- امکان تمیز کردن اطراف پایه و زیر پروتز
در دندانهای عقب نیز نمی‌توان پروتز دارای بخش معلق را به‌طور مطلق رد کرد. یک کارآزمایی بالینی پنج‌ساله، یک پایه با پروتز دارای بخش معلق را با دو پایه و روکش‌های جداگانه مقایسه کرده است. هر دو طرح قابل استفاده بودند، هرچند برخی مشکلات فنی در گروه تک‌پایه زودتر رخ داد.
مراحل کاشت ایمپلنت دو دندان مجاور
درمان با بررسی شرایط دهان و طراحی جایگاه پایهها آغاز میشود و با ترمیم بافت و نصب روکش ادامه پیدا می‌کند.
۱. معاینه و طراحی درمان
ابتدا سلامت دندانهای باقی‌مانده، لثه و استخوان بررسی میشود. موقعیت پایه یا پایهها باید با توجه به شکل روکش نهایی انتخاب شود. ممکن است برای برنامه‌ریزی درمان به عکس سه‌بعدی نیاز باشد؛ اما بیانیه ITI درباره تصویربرداری CBCT تأکید می‌کند که درخواست این تصویر باید بر اساس نیاز هر بیمار و پس از معاینه باشد.
۲. آماده‌سازی استخوان و لثه
اگر بیماری فعال لثه وجود داشته باشد، رسیدگی به آن در برنامه درمان قرار می‌گیرد. همچنین اگر استخوان برای قرار دادن پایه در موقعیت مناسب کافی نباشد، ممکن است پیوند استخوان لازم شود.
۳. کاشت پایه و نصب روکش
اگر طرح درمان شامل دو پایه باشد، در بسیاری از موارد امکان کاشت هر دو در یک جلسه وجود دارد. پس از جراحی، زمانی برای ترمیم بافت و ایجاد اتصال پایدار میان پایه و استخوان در نظر گرفته میشود. زمان نصب روکش نهایی برای همه یکسان نیست و کاشت پایهها در یک روز، لزوماً به معنی تحویل روکش نهایی در همان روز نیست.
طرح درمان دندان های جلو و عقب چه تفاوتی دارد؟
در دندانهای جلو، هماهنگی روکشها با دندانهای طبیعی و فرم لثه اهمیت زیادی دارد. وقتی دو ایمپلنت کنار هم قرار می‌گیرند، بازسازی بافت لثه میان آن‌ها ممکن است دشوار باشد. مرور نظام‌مند PMC، طرح یک پایه با پروتز دوواحدی و طرح دو پایه مجزا را برای این ناحیه بررسی کرده است.
در دندانهای عقب، طراحی پروتز باید فشارهای هنگام جویدن و امکان تمیز کردن را نیز در نظر بگیرد. با این حال، جلو یا عقب بودن دندان‌ها به‌تنهایی تعداد پایه‌های لازم را تعیین نمی‌کند.
مزایا و محدودیت‌های ایمپلنت دو دندان مجاور
ایمپلنت می‌تواند ظاهر ناحیه بی‌دندان و توانایی جویدن را بازسازی کند. در طرحی که تکیه‌گاه پروتز فقط ایمپلنت است، برخلاف بریج متکی بر دندانهای طبیعی، معمولاً نیازی به تراش دندانهای سالم مجاور برای نگه داشتن پروتز وجود ندارد.
در مقابل، درمان به جراحی، زمان ترمیم، هزینه قطعات و مراقبت روزانه نیاز دارد. نتیجه ظاهری، به‌ویژه در دندانهای جلو، به شرایط استخوان و لثه وابسته است و ماندگاری مادام‌العمر را نمی‌توان تضمین کرد.
مراقبت بعد از کاشت دو ایمپلنت کنار هم
پس از کاشت ایمپلنت مراقبت های زیر را انجام دهید.
۱. مراقبت در روزهای نخست
مقداری درد، تورم، خونریزی خفیف یا کبودی پس از جراحی ممکن است رخ دهد. راهنمای بیمارستان Guy’s and St Thomas’ درباره مراقبت پس از ایمپلنت این موارد را از پیامدهای احتمالی دوره اولیه ترمیم معرفی می‌کند. مصرف دارو و زمان شروع تمیز کردن محل جراحی باید طبق دستور تیم درمان باشد.
۲. مراقبت پس از نصب روکشها
روش تمیز کردن به شکل پروتز بستگی دارد. برای روکش‌های مستقل یا متصل ممکن است ابزارهای متفاوتی، مانند نخ مخصوص یا مسواک بین‌دندانی، مناسب باشد. دندانپزشک روش تمیز کردن فضای میان روکشها و زیر پروتز را بر اساس طرح درمان آموزش می‌دهد.
خونریزی لثه، تورم یا لقی پروتز باید بررسی شود. فدراسیون اروپایی پریودنتولوژی این موارد را از نشانه‌های احتمالی مشکل در بافت‌های اطراف ایمپلنت می‌داند.
هزینه ایمپلنت دو دندان کنار هم چگونه محاسبه می شود؟
هزینه این درمان رقم ثابتی ندارد و باید بر اساس طرح درمان محاسبه شود. در جدول زیر، اجزای هزینه و نحوه محاسبه دو روش جایگزینی دو دندان کنار هم مقایسه شده‌اند:
| مورد مقایسه | دو پایه با دو روکش | یک پایه با کانتی‌لیور |
|---|---|---|
| تعداد پایه ایمپلنت | ۲ پایه | ۱ پایه |
| تعداد واحد ساخته‌شده | ۲ روکش مستقل | پروتز دوواحدی؛ یک واحد روی پایه و یک واحد متصل به آن |
| هزینه پایه، جراحی و اباتمنت | ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان | ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان |
| هزینه ساخت دو واحد دندان | ۲۰ تا ۲۶ میلیون تومان | ۲۰ تا ۲۶ میلیون تومان |
نکته مهم: هزینه واقعی پروتز کانتی‌لیور به طراحی، جنس و شرایط بالینی بستگی دارد. هزینه تصویربرداری، کشیدن دندان، پیوند استخوان و سینوس‌لیفت در این برآورد لحاظ نشده است. انتخاب این روش باید پس از ارزیابی دندانپزشک انجام شود.
برای مقایسه طرح‌ها در کلینیک دندانپزشکی اشکان، بهتر است هزینه پایهها، پروتز، جراحی‌های احتمالی و مراجعات بعدی به‌صورت جداگانه در طرح درمان مشخص شود.
جمع بندی
برای بسیاری از بیماران، دو پایه با دو روکش گزینه قابل بررسی است. در بعضی شرایط نیز یک پایه با پروتز دوواحدی می‌تواند مناسب باشد. تصمیم نهایی باید پس از بررسی فضای موجود، استخوان و لثه، فشار جویدن، ظاهر مورد انتظار و امکان تمیز کردن پروتز گرفته شود. در کلینیک دندانپزشکی اشکان مرادی این موارد در شروع کار مورد توجه و بررسی قرار می گیرد. جلب رضایت شما عزیزان در پایان کار هدف نهایی ماست.
سوالات متداول در مورد ایمپلنت دو دندان کنار هم
در اینجا به سوالات پرتکرار شما پاسخ می دهیم.
۱- آیا برای دو دندان کنار هم حتماً باید دو ایمپلنت کاشته شود؟
خیر. در بعضی شرایط میتوان یک پایه با پروتز دوواحدی را بررسی کرد، اما مناسب بودن این روش برای هر بیمار باید جداگانه مشخص شود.
۲- آیا میتوان دو پایه را در یک جلسه کاشت؟
بله، در بسیاری از موارد امکان کاشت دو پایه در یک جلسه وجود دارد. وضعیت استخوان و نیاز به درمان‌های تکمیلی بر این تصمیم اثر می‌گذارند.
۳- آیا برای دو ایمپلنت کنار هم پیوند استخوان لازم است؟
نه همیشه. اگر استخوان برای قرار گرفتن مناسب پایهها کافی نباشد، پیوند استخوان ممکن است در طرح درمان قرار بگیرد.
۴- آیا میتوان دو دندان را روی یک پایه ایمپلنت ساخت؟
در بعضی بیماران بله. در این روش یک پایه از پروتز دوواحدی پشتیبانی می‌کند و واحد دوم به بخش متصل به پایه وصل است.
۵- آیا ایمپلنت دو دندان کنار هم مانند دندان طبیعی دیده میشود؟
میتوان روکشها را برای هماهنگی با دندانهای اطراف طراحی کرد، اما نتیجه به شکل استخوان و لثه نیز بستگی دارد. بازسازی بافت میان دو روکش در دندانهای جلو گاهی دشوار است.
